Bilanço esasına göre defter tutan bir gelir vergisi mükellefi (gerçek kişi), enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarını sermayeye ekleyip ekleyemeyeceğini sormuştur.
İdare'nin görüşü: VUK mük. 298/A-5 ve 555 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının sermayeye ilavesi yalnızca kurumlar vergisi mükellefleri için öngörülmüştür; bilanço esasına tabi gerçek kişi mükellef bu farkları sermayeye ekleyemez.
Özelge, bilanço esasında defter tutan gerçek kişi mükellefleri ilgilendirir.
Özelge metni
Konu: Enflasyon düzeltmesinde öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının sermayeye eklenmesi
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefi olduğunuz, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının 5 inci bendinde bulunan "... Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz..." hükmüne istinaden bilançonuzu enflasyon düzeltmesine tabi tutmanız sonucu oluşan öz sermaye kalemlerinize ait enflasyon farklarınızı sermayeye ilave edip edemeyeceğiniz hususunda Başkanlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- Mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında,
"Malî tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
...
5. ...
Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.
...",
- Geçici 33 üncü maddesinde,
"...
31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez.
..."
hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca, 2023 hesap dönemi ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerine ilişkin olarak enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak mali tabloların ve 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ile geçici 33 üncü maddesine göre yapılacak düzeltme işlemlerinin usul ve esasları 30/12/2023 tarihli ve ikinci mükerrer 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiş olup, mezkur Tebliğin;
- 8 inci maddesinde, "(1) Enflasyon düzeltmesi, kollektif, adî komandit ve adî şirketler dâhil kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yapılır. ...",
- 12 nci maddesinin (2) nci fıkrasında,
"(2) 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (7) numaralı bendine göre;
...
ç) Bu işlemlerden doğan pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.
..."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Buna göre, enflasyon düzeltmesi uygulamasında öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının sermayeye ilave edilebilmesi sadece kurumlar vergisi mükellefleri için öngörülmüş olup, bilanço esasına tabi gerçek kişi mükellef olarak, enflasyon düzeltmesinden kaynaklı öz sermaye kalemlerinize ait enflasyon farklarınızı sermayeye ilave etmeniz mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413. maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
Özelgeler yalnızca başvuran mükellefi bağlar; benzer durumlarda ayrıca değerlendirme yapılması önerilir. Özelge metni Gelir İdaresi Başkanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan metindir.