TREN
Bize ulaşın

Kamulaştırmasız el atma bedelinin belediyece ödenmesinde damga vergisi

Damga Vergisi · İstisnalarKamulaştırmasız el atma bedelinin belediyece ödenmesinde damga vergisiÖzelge · 19.02.2024
Rast notu

Bir belediye, kamulaştırmasız el atma davasında mahkeme kararına istinaden ve meclis kararıyla sulh yoluyla ödeyeceği bedelde damga vergisi kesilip kesilmeyeceğini sormuştur.

İdare'nin görüşü:

  • Resmi daireler lehine yapılan kamulaştırmalarda düzenlenen kağıtlar (bedelin ödenmesinde düzenlenenler dahil) (2) sayılı tablo I/A-9 uyarınca istisnadır.
  • Kamulaştırmasız el atma hukuki mahiyeti itibarıyla kamulaştırma sayılamaz; bu bedelin mahkeme kararı veya meclis kararıyla sulh yoluyla ödenmesine dair kağıtlar (1) sayılı tablo IV/1-a uyarınca nispi damga vergisine tabidir.

Özelge, belediyeleri ve kamulaştırmasız el atma bedeli alan kişileri ilgilendirir.

PaylaşLinkedInWhatsAppE-posta

Özelge metni

Konu: Mahkeme kararına göre yapılacak ödemelerde damga vergisi

İlgi (a)'da kayıtlı özelge talep formunuz ve ilgi (c)'de kayıtlı yazınız ile eklerinin incelenmesinden, Belediyeniz adına süren kamulaştırmasız el atma davası ile ilgili sonuçlanan mahkeme kararına istinaden belediyeniz tarafından karşı tarafa bir bedel ödenmesi gerektiği, … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarihli ve Esas No: …, Karar No: … sayılı Kararına istinaden kamulaştırmasız el atma bedelinin ödenmesi aşamasında 5393 sayılı Belediye Kanununun 18 inci maddesinin (h) bendi gereğince meclis kararı alınarak sulh yoluyla ödenmesine karar verildiğinden bahisle, söz konusu bedelin ödenmesi sırasında damga vergisi kesilip kesilmeyeceği hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 8 inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı; 9 uncu maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV- Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bölümünün 1/a fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi tutulacağı; Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "I- Resmi işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/9 numaralı fıkrasında ise, resmi daireler lehine yapılan istimlaklerde düzenlenen kağıtların damga vergisinden istisna olacağı hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede, resmi daireler lehine yapılan kamulaştırma işlemlerine ilişkin düzenlenen kağıtların (kamulaştırma bedellerinin ilgilisine ödenmesi sırasında düzenlenen kağıtlar dahil) 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun I/A-9 fıkrası uyarınca damga vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmakla birlikte, hukuki mahiyeti itibarıyla kamulaştırma olarak kabul edilmesine imkan bulunmayan başvurunuz konusu kamulaştırmasız el atma işlemine ilişkin bedelin, mahkeme kararına istinaden veya Belediye Meclisi Kararı ile sulh yoluna gidilerek ilgili şahıslara ödenmesine dair düzenlenen kağıtların aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-a fıkrası uyarınca nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Özelgeler yalnızca başvuran mükellefi bağlar; benzer durumlarda ayrıca değerlendirme yapılması önerilir. Özelge metni Gelir İdaresi Başkanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan metindir.